Jaarlijks een miljardenschade als gevolg van stikstofemissies

 

Wie zet de BV Nederland nu op slot?

De Nederlandse regering, in dit geval de kabinetten Rutte, houden zich systematisch niet aan de Europese noch aan de Nederlandse wetgeving. Uit het Urgenda vonnis blijkt heel duidelijk dat de regering het Parijs akkoord niet serieus neemt. De rechter moest eraan te pas komen om de regering hiertoe te dwingen. 

Om een halt toe te roepen aan een nog verdere beschadiging van de reeds ernstig beschadigde Nederlandse natuur waren een uitspraak van het Europese Hof en van de Raad van State nodig om de regering duidelijk te maken dat ze handelt in strijd met de wet.

Iedere Nederlander wordt geacht de wet te kennen. Iedere Nederlander wordt ook geacht de wet op te volgen. De regering Rutte is kennelijk van mening dat zij zich niet aan de wet hoeft te houden.

 

Regering teruggefloten door het Europese Hof en de Raad van State

Van 7 november 2018 dateert de uitspraak van het Europese Hof met betrekking tot het PAS (Programma Aanpak Stikstof). Daar viel al uit op te maken dat het PAS geen stand zou gaan houden. Op 29 mei 2019 stelde de Raad van State het PAS buiten werking omdat het niet voldeed aan de Europese wetgeving (Habitatrichtlijn) noch aan de Wet natuurbescherming. Het PAS was opgezet als een programma dat zowel natuur als economie zou gaan beschermen. Het werd uiteindelijk uitsluitend een stimulans van de economie. De natuur had het nakijken. Het PAS bleek een vergunningenmachine te zijn geworden waarmee op grote schaal vergunningen konden worden verleend die leidden tot een nog zwaardere belasting van de natuur met stikstof (NOx en ammoniak).

Het gaat hier vooral om uitbreidingen van wegen, bouw van kolencentrales, vervuilende biomassacentrales en uitbreidingen van de intensieve veehouderij.

Bouwend Nederland roept nu om een noodwet vooral met het oog op het bouwen van wegen en woningen en schreeuwt moord en brand dat de woningbouw nu nog verder vertraagt, maar vergeet daarbij dat die vertraging al dateert van ruim voor de uitspraak van de Raad van State.

De reacties op de uitspraak van de Raad van State over het PAS kwamen pas langzaam op gang. Nu pas blijkt hoe groot de schade is van deze politieke truc. Het ministerie heeft een crisisteam ingesteld: de commissie Remkes.

Nu er honderden onterecht verleende vergunningen sneuvelen dringt de omvang van het PAS-debacle pas echt door. De Raad van State zette een streep door verbreding van de A27 bij Amelisweerd. Lelystad Airport staat op losse schroeven. Overal in het land is er onzekerheid over vergunningen voor bouwprojecten. Geplande uitbreidingen van veehouderijen gaan niet door. 

Er komen in de komende weken nog meer uitspraken. Met elke uitspraak wordt duidelijker hoezeer de overheid het land in de problemen heeft gebracht. Door het PAS zijn ondernemers, boeren, gemeenten en projectontwikkelaars jarenlang voor de gek gehouden. Ondertussen zijn veel projecten die de natuur schade toebrengen al via het PAS gerealiseerd.

Bestuurders en branches doen het voorkomen alsof het Europees Hof en de Raad van State en/of milieuorganisaties het land stilleggen. Niets is minder waar dan dat.

 

Miljardenschade als gevolg van stikstof

Er is geen recent onderzoek naar de schade van stikstof. Echter, over 2008 bedroeg volgens het Planbureau voor de Leefomgeving de maatschappelijke schade door stikstofvervuiling in Nederland tussen € 2,5 – 12,6 miljard[1]. Dit is 0,4-2,1 procent van het bruto nationaal product. Dit bedrag is onzeker vanwege de soms grote onzekerheid over de rol van stikstof bij het ontstaan van schadelijke effecten en over de maatschappelijke waardering van die schade. Van de berekende schade is 55 procent gerelateerd aan voortijdige sterfte en gezondheidsverlies door luchtverontreiniging met stikstofoxiden en secundair fijn stof (zwevende nitraat- en ammoniumzoutdeeltjes). Volgens het PBL is door emissiereductie de maatschappelijke schade door stikstofvervuiling tussen 2000 en 2008 met bijna 20 procent afgenomen.

In de Boerderij van 22 juni 2018 wordt een jaarlijkse schadepost genoemd van € 6,5 miljard als gevolg van de landbouw, maar hier zit ook de schade bij als gevolg van bemesting.

Wat betreft de intensieve veehouderij: TNO berekende dat de toegevoegde waarde van de varkenshouderij € 2,7 miljard/jaar is, terwijl de maatschappelijke kosten door belasting van natuur en milieu € 4 miljard/jaar bedragen. De bijdrage aan de werkgelegenheid is heel beperkt.

De situatie is in de veehouderij compleet uit de hand gelopen zoals de Rekenkamer pas nog concludeerde. Wanneer de kosten van milieu- en klimaatschade worden verdisconteerd, is het rendement van de veehouderij zelfs negatief.

Onze conclusie is dat de jaarlijkse schade als gevolg van de te hoge stikstof (NOx en ammoniak) in de miljarden loopt.

Uit een op 20 augustus 2019 gepubliceerd onderzoek van de universiteit van Leuven blijkt dat de uitstoot van stikstof nog veel schadelijker voor de natuur is dan gedacht[2]. Te veel ammoniak wordt door wetenschappers nu ook gelinkt aan grootschalige sterfte van insecten. De bovengenoemde cijfers zijn dan mogelijk nog aan de lage kant.

 

Ophouden met list en bedrog

De minister, bouwend Nederland, de boeren (LTO) , iedereen schiet terug in het oude denken: de economie kan alleen floreren als er groei is waarin vervuilers klimaat- en milieukosten kunnen negeren. Het PAS verdeelde “ontwikkelruimte” die er nooit was.

Om de stikstofcrisis het hoofd te bieden moeten we stikstofemissies te beperken. Het verbreden van wegen, zoals de A27, het opstarten van Vliegveld Lelystad, nieuwe biomassacentrales kosten miljarden en leiden alleen maar tot extra stikstofvervuiling en extra maatschappelijke kosten.

Het kabinet lijkt weer op zoek te gaan naar sluipwegen en door te gaan op de oude weg van de intensieve veehouderij. Er is nu € 60 miljoen per jaar beschikbaar om varkensboeren uit te kopen. Dit is een schijntje vergeleken met de ruim € 7 miljard die aan de kolencentrales en biomassacentrales is toegezegd om hout te gaan stoken met als gevolg een nog snellere klimaatverandering en grootschalige vernietiging van bossen in Amerika en de Baltische landen. Er stoppen circa 5 boeren per dag. Waarom koopt de overheid de dierenrechten, fosfaatrechten, stikstofrechten van alle stoppende boeren niet op in plaats van dit uit te geven aan het voor klimaat, natuur en lucht schadelijke stoken van hout?  De maximumsnelheid op de snelwegen omlaag zou ook al helpen en leidt daarbij ook nog eens tot minder doden, minder CO2 en minder files. 

Kortom: er zijn tal van mogelijkheden om de stikstofcrisis aan te pakken.

 

Geloofwaardige bestuurders gevraagd

Een nieuw debacle zit er aan te komen met minister Cora van Nieuwenhuizen die heeft laten weten dat er "een list moet worden verzonnen". Een van haar eerste daden als minister was het verhogen van de maximumsnelheid naar 130 km/uur “waar dat nog kon”. We staan nu op een kruispunt: gaan we nu echt maatregelen nemen om ervoor te zorgen dat er over 20 jaar nog een beetje natuur over is in Nederland? Of gaan we weer de trukendoos open trekken en de Natura-2000 gebieden maar asfalteren zoals de PVV roept? En GroenLinks, dat de bouw van biomassacentrales propageert, en daarmee volslagen de weg kwijt lijkt te zijn in het klimaatvraagstuk en daardoor het stikstofprobleem verergert. Om maar te zwijgen over de “agrarische” partijen CDA en SGP die hun zogenaamde rentmeesterschap jaren geleden al op de mestvaalt hebben gedumpt

  

Johan Vollenbroek/Nijmegen/23 augustus 2019

 

[1]https://themasites.pbl.nl/balansvandeleefomgeving/jaargang-2012/integraal-stikstof/maatschappelijke-schade-door-stikstofvervuiling

[2]https://nieuws.kuleuven.be/nl/2019/uitstoot-van-stikstof-is-schadelijker-voor-natuur-dan-gedacht

 

Jaarlijks een miljardenschade als gevolg van stikstofemissies

 

Wie zet de BV Nederland nu op slot?

De Nederlandse regering, in dit geval de kabinetten Rutte, houden zich systematisch niet aan de Europese noch aan de Nederlandse wetgeving. Uit het Urgenda vonnis blijkt heel duidelijk dat de regering het Parijs akkoord niet serieus neemt. De rechter moest eraan te pas komen om de regering hiertoe te dwingen. 

Om een halt toe te roepen aan een nog verdere beschadiging van de reeds ernstig beschadigde Nederlandse natuur waren een uitspraak van het Europese Hof en van de Raad van State nodig om de regering duidelijk te maken dat ze handelt in strijd met de wet.

Iedere Nederlander wordt geacht de wet te kennen. Iedere Nederlander wordt ook geacht de wet op te volgen. De regering Rutte is kennelijk van mening dat zij zich niet aan de wet hoeft te houden.

 

Regering teruggefloten door het Europese Hof en de Raad van State

Van 7 november 2018 dateert de uitspraak van het Europese Hof met betrekking tot het PAS (Programma Aanpak Stikstof). Daar viel al uit op te maken dat het PAS geen stand zou gaan houden. Op 29 mei 2019 stelde de Raad van State het PAS buiten werking omdat het niet voldeed aan de Europese wetgeving (Habitatrichtlijn) noch aan de Wet natuurbescherming. Het PAS was opgezet als een programma dat zowel natuur als economie zou gaan beschermen. Het werd uiteindelijk uitsluitend een stimulans van de economie. De natuur had het nakijken. Het PAS bleek een vergunningenmachine te zijn geworden waarmee op grote schaal vergunningen konden worden verleend die leidden tot een nog zwaardere belasting van de natuur met stikstof (NOx en ammoniak).

Het gaat hier vooral om uitbreidingen van wegen, bouw van kolencentrales, vervuilende biomassacentrales en uitbreidingen van de intensieve veehouderij.

Bouwend Nederland roept nu om een noodwet vooral met het oog op het bouwen van wegen en woningen en schreeuwt moord en brand dat de woningbouw nu nog verder vertraagt, maar vergeet daarbij dat die vertraging al dateert van ruim voor de uitspraak van de Raad van State.

De reacties op de uitspraak van de Raad van State over het PAS kwamen pas langzaam op gang. Nu pas blijkt hoe groot de schade is van deze politieke truc. Het ministerie heeft een crisisteam ingesteld: de commissie Remkes.

Nu er honderden onterecht verleende vergunningen sneuvelen dringt de omvang van het PAS-debacle pas echt door. De Raad van State zette een streep door verbreding van de A27 bij Amelisweerd. Lelystad Airport staat op losse schroeven. Overal in het land is er onzekerheid over vergunningen voor bouwprojecten. Geplande uitbreidingen van veehouderijen gaan niet door. 

Er komen in de komende weken nog meer uitspraken. Met elke uitspraak wordt duidelijker hoezeer de overheid het land in de problemen heeft gebracht. Door het PAS zijn ondernemers, boeren, gemeenten en projectontwikkelaars jarenlang voor de gek gehouden. Ondertussen zijn veel projecten die de natuur schade toebrengen al via het PAS gerealiseerd.

Bestuurders en branches doen het voorkomen alsof het Europees Hof en de Raad van State en/of milieuorganisaties het land stilleggen. Niets is minder waar dan dat.

 

Miljardenschade als gevolg van stikstof

Er is geen recent onderzoek naar de schade van stikstof. Echter, over 2008 bedroeg volgens het Planbureau voor de Leefomgeving de maatschappelijke schade door stikstofvervuiling in Nederland tussen € 2,5 – 12,6 miljard[1]. Dit is 0,4-2,1 procent van het bruto nationaal product. Dit bedrag is onzeker vanwege de soms grote onzekerheid over de rol van stikstof bij het ontstaan van schadelijke effecten en over de maatschappelijke waardering van die schade. Van de berekende schade is 55 procent gerelateerd aan voortijdige sterfte en gezondheidsverlies door luchtverontreiniging met stikstofoxiden en secundair fijn stof (zwevende nitraat- en ammoniumzoutdeeltjes). Volgens het PBL is door emissiereductie de maatschappelijke schade door stikstofvervuiling tussen 2000 en 2008 met bijna 20 procent afgenomen.

In de Boerderij van 22 juni 2018 wordt een jaarlijkse schadepost genoemd van € 6,5 miljard als gevolg van de landbouw, maar hier zit ook de schade bij als gevolg van bemesting.

Wat betreft de intensieve veehouderij: TNO berekende dat de toegevoegde waarde van de varkenshouderij € 2,7 miljard/jaar is, terwijl de maatschappelijke kosten door belasting van natuur en milieu € 4 miljard/jaar bedragen. De bijdrage aan de werkgelegenheid is heel beperkt.

De situatie is in de veehouderij compleet uit de hand gelopen zoals de Rekenkamer pas nog concludeerde. Wanneer de kosten van milieu- en klimaatschade worden verdisconteerd, is het rendement van de veehouderij zelfs negatief.

Onze conclusie is dat de jaarlijkse schade als gevolg van de te hoge stikstof (NOx en ammoniak) in de miljarden loopt.

Uit een op 20 augustus 2019 gepubliceerd onderzoek van de universiteit van Leuven blijkt dat de uitstoot van stikstof nog veel schadelijker voor de natuur is dan gedacht[2]. Te veel ammoniak wordt door wetenschappers nu ook gelinkt aan grootschalige sterfte van insecten. De bovengenoemde cijfers zijn dan mogelijk nog aan de lage kant.

 

Ophouden met list en bedrog

De minister, bouwend Nederland, de boeren (LTO) , iedereen schiet terug in het oude denken: de economie kan alleen floreren als er groei is waarin vervuilers klimaat- en milieukosten kunnen negeren. Het PAS verdeelde “ontwikkelruimte” die er nooit was.

Om de stikstofcrisis het hoofd te bieden moeten we stikstofemissies te beperken. Het verbreden van wegen, zoals de A27, het opstarten van Vliegveld Lelystad, nieuwe biomassacentrales kosten miljarden en leiden alleen maar tot extra stikstofvervuiling en extra maatschappelijke kosten.

Het kabinet lijkt weer op zoek te gaan naar sluipwegen en door te gaan op de oude weg van de intensieve veehouderij. Er is nu € 60 miljoen per jaar beschikbaar om varkensboeren uit te kopen. Dit is een schijntje vergeleken met de ruim € 7 miljard die aan de kolencentrales en biomassacentrales is toegezegd om hout te gaan stoken met als gevolg een nog snellere klimaatverandering en grootschalige vernietiging van bossen in Amerika en de Baltische landen. Er stoppen circa 5 boeren per dag. Waarom koopt de overheid de dierenrechten, fosfaatrechten, stikstofrechten van alle stoppende boeren niet op in plaats van dit uit te geven aan het voor klimaat, natuur en lucht schadelijke stoken van hout?  De maximumsnelheid op de snelwegen omlaag zou ook al helpen en leidt daarbij ook nog eens tot minder doden, minder CO2 en minder files. 

Kortom: er zijn tal van mogelijkheden om de stikstofcrisis aan te pakken.

 

Geloofwaardige bestuurders gevraagd

Een nieuw debacle zit er aan te komen met minister Cora van Nieuwenhuizen die heeft laten weten dat er "een list moet worden verzonnen". Een van haar eerste daden als minister was het verhogen van de maximumsnelheid naar 130 km/uur “waar dat nog kon”. We staan nu op een kruispunt: gaan we nu echt maatregelen nemen om ervoor te zorgen dat er over 20 jaar nog een beetje natuur over is in Nederland? Of gaan we weer de trukendoos open trekken en de Natura-2000 gebieden maar asfalteren zoals de PVV roept? En GroenLinks, dat de bouw van biomassacentrales propageert, en daarmee volslagen de weg kwijt lijkt te zijn in het klimaatvraagstuk en daardoor het stikstofprobleem verergert. Om maar te zwijgen over de “agrarische” partijen CDA en SGP die hun zogenaamde rentmeesterschap jaren geleden al op de mestvaalt hebben gedumpt

  

Johan Vollenbroek/Nijmegen/23 augustus 2019

 

[1]https://themasites.pbl.nl/balansvandeleefomgeving/jaargang-2012/integraal-stikstof/maatschappelijke-schade-door-stikstofvervuiling

[2]https://nieuws.kuleuven.be/nl/2019/uitstoot-van-stikstof-is-schadelijker-voor-natuur-dan-gedacht