Webdesign WBV bv: www.wbv-online.nl Lay-out: Tunde Vollenbroek
BURGERS IN VOORMALIGE AGRARISCHE BEDRIJFSWONINGEN: WILLEKEUR EN RECHTELOOSHEID,
of het verhaal van een politiek weeskind.
Versie september 2011
Raad van State bevestigt dat burgers in voormalige agrarische bedrijfswoningen rechteloos zijn
-- Politiek prbleem ligt nu in volle omvang op tafel --
Deze week heeft de Afdeling Bestuursrechtspraak uitspraak gedaan in een beroep van inwoners van Alphen-Chaam tegen het besluit van de gemeente Alphen-Chaam om hen uit hun huis te zetten. Het gemeentebestuur stelt dat de betreffende bewoners illegaal wonen omdat het bestemmingsplan burgerbewoning niet zou toestaan, aangezien de woning een bestemming heeft als agrarische bedrijfswoning. De bewoners hebben hier 2 argumenten tegen in gebracht. Ten eerste dat de overheid zelf heeft bevorderd dat het eerder op die locatie gevestigde veebedrijf is ontmanteld, de vergunningen zijn ingetrokken en de bedrijfsgebouwen zijn gesloopt. Bovendien schrijft het beleid voor dat ontmantelde agrarische bedrijven herbestemd dienen te worden, en dat in de regel de bestemming 'burgerbewoning' voor de hand ligt. Ten tweede voeren de bewoners aan dat de gemeente Alphen-Chaam bewoning door burgers van tientallen voormalige agrarische bedrijfswoningen gelijktijdig ongemoeid laat. Nu wel tegen hen optreden is dan willekeurig. Deze argumenten accepteert de Raad van State niet. Voor de uitspraak, zie hier.
Wat zijn de gevolgen van deze uitspraak?
In Nederland leven duizenden mensen als burger in voormalige agrarische bedrijfswoningen: het bestemmingsplan bestemt de woning nog steeds als agrarisch bedrijfswoning terwijl die bestemming feitelijk al geruime tijd is verdwenen. Ook bestaat geen realistische kans meer dat op die locatie zich een agrarisch bedrijf zal vestigen. Het aantal agrarische bedrijven neemt al decennia met grote sprongen af, kortom het aantal voormalige agrarische bedrijven wordt steeds groter.
De reden waarom veel van die locaties inmiddels niet als burgerbestemming zijn aangewezen in het bestemmingsplan is een publiek geheim: de op het platteland dominante agrarische lobby vreest hun politieke positie te verliezen indien burgers in het buitengebied meer te zeggen krijgen, en slagen er in mogelijkheden voor de omzetting van voormalige agraische bedrijfswoningen naar burgerbestemming zeer moeilijk te maken.
Het politieke probleem ligt nu in volle omvang op tafel. Veel burgers in het buitengebied moeten zich ernstig zorgen maken over hun toekomst als zij in een voormalige agrarische bedrijfswoning wonen, waarvan de bestemming niet is aangepast. Zij kunnen elk moment uit hun huis worden gezet. Zij kunnen bovendien worden gechanteerd door hun buurman met een verzoek om handhaving van het bestemmingsplan, aangezien de gemeente dan verplicht is om op een dergelijk verzoek een besluit te nemen.
Het is al vaker gezegd: een organisatie die de belangen van burgers in het buitengebied behartigd, blijkt harde noodzaak. Nogal wat burgers in het buitengebied zijn rechteloos, en in veel agrarische gemeenten bestaat weinig animo om daar iets aan te doen.
Ingebreke stelling B&W Alphen Chaam
Mobilisation stelt B&W van Alphen Chaam bij brief van 21 april 2011 in gebreke vanwege het niet tijdig nemen van een besluit op verzoek om handhaving, zie hieronder. Het gemeentebestuur weigert de wettelijke termijnen in acht te nemen voor het nemen van ene besluit op verzoek. Waar voor de burgers fatale termijnen gelden van 4 tot 6 weken, meent het gemeentebestuur zichzelf een termijn te kunnen geven van 6 maanden. Het gemeentebestuur van Alphen-Chaam is stevig de weg kwijt.
Bij besluit van 20 juli 2011 stelt het gemeentebestuur dat Mobilisation geen belang heeft bij het door haar ingediende verzoek om handhaving van het bestemmingsplan.Dat heeft Mobilisation al eens eerder meegemaakt met het Brabantse provinciebestuur. Het Brabantse provinciebestuur kreeg ongelijk. Zie hier voor de rechterlijke uitspraak. Mobilisatiion heeft op 29 augustus 2011 beroep ingesteld tegen deze doorzichtige truc van het gemeentebestuur om deze kwestie op de lange baan te schuiven.
Verzoek om handhaving bestemmingsplan van 29 locaties in Alphen-Chaam
In samenwerking met enkele bewoners van de gemeente Alphen-Chaam, ten zuidoosten van Breda, heeft Mobilisation een verzoek om handhaving ingediend van het bestemmingsplan bij het gemeentebestuur van die gemeente. Daarmee wil Mobilisation het wanbeleid van het gemeentebestuur ten aanzien van de burgers in het buitengebied aan de kaak stellen.
Wat is de aanleiding, puntsgewijs:
1. Agrarisch bedrijf (locatie a) wordt met subsidie opgeheven omstreeks 2002 op basis van Regeling Beeindiging veehouderijtakken (RBV). De overheid wilde dus zelfs dat er geen bedrijf meer zou zijn.
2. Stallen afgebroken, vergunningen geheel ingetrokken, landbouwgrond verkocht. Alleen woning van perceel (locatie a) blijft over.
3. (Provinciaal) beleid noemt -logischerwijs- dat bestemming in die situatie dan 'wonen' dient te worden (zie toelichting hieronder).
4. Gelijktijdig bestaat rond 2005 veel onduidelijkheid over reconstructieplannen en betekenis landbouwontwikkelingsgebied (LOG). Reconstructieplan wordt in 2006 bij de Raad van State aangevochten, en dan blijkt ook dat aan een LOG-zonering in reconstructieplan geen juridische betekenis toekomt. Dat kan pas in een bestemmingsplan door gemeenteraad geregeld worden, zo zegt de Raad van State (bron, zie toelichting). In december 2010 wordt vastgesteld met onderzoek van de provincie Noord-Brabant (Titel: Leren van een reconstructie) dat de inbreng van burgers in de reconstructiebesluitvorming een wassen neus is geweest. Voor de burgers niets nieuws. Voor de politici kennelijk wel.
5. Burgers kopen in 2005 in goed vertrouwen (locatie a), want waar een bedrijf helemaal weg is daar is logischerwijs enkel nog burgerbewoning mogelijk. Woning wordt verbouwd en burgers gaan er wonen. Zij informeren enkele keren bij gemeente naar bestemmingwijziging van hun perceel. Ambtenaar zegt ze te wachten op nieuwe Bestemmingsplan Buitengebied.
6. In 2009 komt (eindelijk) het voorontwerp Bestemmingsplan Buitengebied, met (locatie a) inderdaad als woonbestemming benoemd. En dan gaan er rare dingen gebeuren.
7. In 2009 blijkt varkensboer-buurman (locatie b) een groot varkensbedrijf te willen bouwen met 6.500 varkens en ook nog een mestfabriek met een capaciteit van jaarlijks 25.000 ton op 50 meter afstand van huis van burgers (locatie a). Burgers geven hierop inspraak bij de gemeente op deze bedrijfsuitbreiding (april 2009).
8. Varkensboer maakt hierop bezwaar bij gemeente tegen toekennen woonbestemming (locatie a) (zomer 2009).
9. Gemeente geeft varkensboer gewoon zijn zin en noemt in het ontwerpbestemmingsplan (locatie a) toch weer een agrarische bestemming (september 2009).
10. Burgers wijzen gemeente op feit dat op hun perceel domweg geen bedrijf meer is, en er ook niet meer kan komen (februari 2010). En: de burgers wijzen gemeente ook nog op (locatie c) met identieke omstandigheden die wél een woonbestemming krijgt. Gemeente trekt zich hier allemaal niets van aan en geven perceel (locatie a) definitief agrarische bestemming in plaats van burgerbestemming. Burgers gaan hierop in beroep bij Raad van State tegen weigering woonbestemming van hun perceel (mei 2010).
11. Gemeente kondigt bij brief van 11 januari 2010 aan dat burgers hun huis uit moeten omdat zij illegaal als burger in een agrarische bedrijfwoning zouden zitten.
12. Burgers doen onderzoek en ontdekken dat binnen de gemeente nog tientallen andere burgers in agrarische bedrijfswoningen wonen, waar de gemeente nooit iets mee heeft gedaan. Burgers stellen willekeurig optreden gemeentebestuur vast.
13. Gemeente zeggen te willen bemiddelen tussen varkensboer en burgers (locatie a), met als doel inspraak van burgers op uitbreiding bedrijfsplan ingetrokken te krijgen. Burgers kunnen dan blijven wonen. Burgers ervaren dit als machtsmisbruik. Bemiddelen loopt trouwens op niets uit omdat de varkensboer wegloopt. Ook andere partijen hadden bezwaar tegen zijn bedrijfsuitbreiding, dus hij kon via burgers (locatie a) zijn doel niet bereiken om de bezwaren tegen de uitbreiding van tafel te krijgen. De varkensboer vergeet hierbij nog dat als zijn plannen gewoon aan de regels voldoen, inspraak van omwonenden geen belemmering voor zijn uitbreiding kan zijn.
14. Varkensboer gaat naar rechtbank Breda, eist daar dat gemeente burgers uit huis zet, en krijgt in november 2010 zijn zin van de enkelvoudige rechtbank, voorgezeten door een rechter in opleiding.
15. Burgers vechten die uitspraak van de rechtbank in hoger beroep aan omdat de rechtbank geen aandacht geeft aan (1.) de geschiedenis van (locatie a) en (2.) dat bij de Raad van State de agrarische bestemming is aangevochten (beroep van december 2011, beroep loopt).
16. Burgers weerleggen argument van gemeente dat burgerbestemming een beperking oplevert voor toestaan bedrijfsuitbreiding varkensboer. Er is slechts één situatie waarin een burgerbestemming een belemmering voor een bedrijfsuitbreiding kan zijn, en die speelt hier niet. De wetgever heeft hierin al voorzien met artikel 3 lid 2 Wet geurhinder en veehouderij, die bepaalt dat woningen die na maart 2000 burgerwoning zijn geworden dezelfde geurbescherming heeft als een agrarische bedrijfswoning (zie toelichting hieronder). De gemeente trekt zich daar niets van aan.
17. Gemeente zet rond de kerstdagen van 2010 de huisuitzetting van de burgers definitief door met onder meer het argument dat burgerbestemming (locatie a) onmogelijk is omdat dat een belemmering zou zijn voor bedrijfsuitbreiding varkensbedrijf. In juni 2011 moeten burgers definitief hun huis uit.
18. Burgers dienen hierop in februari 2011 met steun van Mobilisation een verzoek in bij de gemeente om handhaving van 29 woningen binnen de gemeente omdat daar net als bij (locatie a) burgerbewoning plaats vindt van agrarische bedrijfswoning. Zij verwijten de gemeente willekeur door in hun geval wel op te treden omdat de varkensboer daar om vraagt, en 29 andere situaties ongemoeid laten. Geeist wordt dat voor iedereen dezelfde regels gelden. Gelijke monniken, gelijke kappen.
Toelichting
B&W begaat achtereenvolgend twee ernstige fouten.B&W begaat hier een eerste ernstige fout door perceel (locatie) in 2010 niet als burger te bestemmen. Daarmee heerst rechteloosheid voor burgers in het buitengebied. Hierop stapelt B&W vervolgens nog een tweede ernstige fout door wel handhavend op te treden tegen (locatie) maar niet tegen tientallen andere identieke zaken. Daarmee handelt B&W willekeurig, een doodzonde in het openbaar bestuur.
- 1e fout: B&W onthoudt perceel (locatie a) ten onrechte woonbestemming
Burgers wonen sinds 2005 op (locatie), na aankoop en verbouwing van de woning. De woning is tussen 2002 en 2005 een voormalige agrarische bedrijfswoning geworden. Bedrijfsgebouwen afgebroken, vergunningen ingetrokken, lanbouwgrond verkocht. Dit is een direct gevolg van rijksbeleid, de Regeling Beeindiging veehouderijtakken (RBV), waarvoor ook sloopsubsidie aan de voormalige veehouder is betaald. De overheid wilde dus zelfs dat er geen bedrijf meer zou zijn. Waar het bedrijf is opgeheven, kan domweg niet meer van een bedrijfswoning worden gesproken. B&W heeft bovendien zelf ook gezegd dat het perceel realistisch bezien niet meer in aanmerking komt voor een agrarisch bedrijf. Het gemeentebestuur heeft als bevoegd gezag de harde wettelijke plicht om tot een herbestemming van (locatie) te komen. Hiervoor geldt de provinciale beleidsregeling Ruimte voor Ruimte van de provincie Noord-Brabant. Deze regeling stelt in de memorie van toelichting bij artikel 7:
In geval van volledige bedrijfsbeëindiging zal het agrarische bouwblok verwijderd worden en wordt de voormalige agrarische bedrijfswoning doorgaans onder een woonbestemming gebracht.
Bovendien wordt een identieke situatie nabij (locatie c) wel een burgerbestemming toegekend.
Conclusie: (locatie a) is als bedrijf beleidsmatig beëindigd met inzet van belastinggeld. Het bedrijf is zowel fysiek als formeel opgeheven. Waar op dat moment uitsluitend nog de woning zelf resteert, dient een kopende partij er op te kunnen vertrouwen dat die woning in het bestemmingsplan een burgerstatus toekomt. Te meer omdat (locatie c) wel burgerbestemming is toegekend.
- Landbouwontwikkelingsgebied (LOG)
LOG-zonering omgeving (locatie a) geldt pas sinds 2009/2010. Pas in 2010 is de LOG-zonering in juridische zin in het bestemmingsplan opgenomen. In 2005 werd enkel nog op provinciaal niveau over LOG-zonering gesproken. LOG-zonering in reconstructieplan heeft geen rechtstreekse werking (uitspraak Raad van State van 30 mei 2007, zaaknummer 200506285/1, rechtsoverweging 2.14.2.3. LOG-zonering heeft in 2005 dus een beperkte betekenis om gemeenteniveau. Sowieso kan nooit gesteld worden dat een LOG-zonering bewoners rechteloos maakt. Het is geen juridisch toverstokje dat alles wat veehouderij wellicht juridisch in de weg staat, kan laten verdwijnen.
Over zorg over burgerbestemming (locatie a) voor bedrijfsuitbreidingen binnen LOG: Burgerbestemming (locatie a) zal veehouderij-ontwikkeling niet kunnen belemmeren. Gemeente heeft haar huiswerk niet gedaan. De wetgever heeft hierin reeds voorzien met artikel 3 lid 2 Wet geurhinder en veehouderij. Deze bepaalt:
Artikel 3 lid 2
In afwijking van het eerste lid bedraagt de afstand tussen een veehouderij en een geurgevoelig object dat onderdeel uitmaakt van een andere veehouderij, of dat op of na 19 maart 2000 heeft opgehouden deel uit te maken van een andere veehouderij:
a. ten minste 100 meter indien het geurgevoelige object binnen de bebouwde kom is gelegen, en
b. ten minste 50 meter indien het geurgevoelige object buiten de bebouwde kom is gelegen.
(Locatie a) is na maart 2000 burgerwoning geworden. Dus het heeft dezelfde bescherming als agr. bedrijfswoning. Voor het overige bestaat geen beschermingsverschil tussen burgers en agr. bedrijfswoning (geluid, fijnstof enz.). Conclusie: Het maakt voor het varkensbedrijf niets uit of het perceel burger of een agr. bedrijfswoning is. Burgerbestemming is voor uitbreiding geen belemmering. NB: Ook als deze burgers een agrarisch bedrijf zou hebben gehad, en dus agrariër zouden zijn en er onbetwist rechtmatig woonden, dan hadden zij ook zienswijzen kunnen hebben ingediend. De burgerbestemming is volgens B&W blijkbaar niet het probleem, maar het indienen van zienswijzen. Als dit inderdaad juist is, dan moet gesproken worden van machtsmisbruik van het gemeentebestuur.
2e fout: B&W treedt willekeurig op
Nadat B&W -op discutabele gronden- vasthoudt aan de weigering van een burgerbestemming, begaat B&W opnieuw een fout. Wel wordt opgetreden tegen deze burgers op (locatie a), terwijl B&W weet dat binnen de gemeente nog tientallen andere burgers in agrarische bedrijfswoningen zijn gevestigd. Wel in opdracht van een varkensboer optreden tegen burgers (locatie a) en gelijktijdig de tientallen andere locaties ongemoeid laten, heet willekeur. En willekeur is een doodzonde is het bestuursrecht.
Hierbij geldt: B&W hebben een beginselplicht tot handhaving. Indien B&W zich verschuilt achter de opmerking dat zij in geval (locatie a) moesten optreden omdat er een verzoek om handhaving ligt, dan moet worden tegengeworpen dat B&W wel degelijk ook tegen de andere illegale bewoning kan -en zelfs moet- optreden, maar dit kennelijk nalaat.
Het echte probleem is dat B&W een probleem heeft laten ontstaan door alle locaties die al lang burgerwoningen zijn niet als zodanig te bestemmen. B&W is nalatig om dit netjes te regelen, en creëert hiermee rechteloosheid.
Anno 2010/2011 kan niet gezegd worden dat de burgers (locatie a) in 2005 een verkeerde keus hebben gemaakt. De waarheid ligt hier (zelfs) niet in het midden. B&W zit volledig verkeerd, laat zich voor het karretje van de varkensboer spannen. De oplossing is nu nog eenvoudig. Het alsnog toekennen van een woonbestemming aan het perceel (locatie a). Burgers eisen nu met steun van Mobilisation dat B&W in 29 andere illegale burgerbewoning onder ogen zien met als doel dat deze kwestie wordt oplost.
Wat wenst Mobilisation nu te bereiken?
In de eerste plaats wenst Mobilisation te bereiken dat het gemeentebestuur in Alphen-Chaam als een betrouwbare overheid optreedt. Het gemeentebestuur zet nu op basis van een wanbestuur een gezin op straat. Gelijktijdig laat het gemeentebestuur tientallen juridisch identieke situaties binnen de gemeentegrenzen ongemoeid. Dat heet willekeur. Dat is een doodzonde in het bestuursrecht, elke overheid onwaardig.
In de tweede plaats wenst Mobilisation te bereiken dat de overheid de niet-agrarische belangen in het buitengebied politiek erkent, en daar ook de regels op aanpast. Tot nu toe is onder druk van de politieke lobby van vooral de veesector tegengegaan dat veel woonpercelen die soms al decennia door burgers worden bewoond, niet ook als zodanig in het bestemmingsplan worden aangemerkt. De veelobby is kennelijk van mening dat burgers in het buitengebied geen redelijke bescherming toekomt tegen hinder van (mega)stallen. De agrarische lobby tracht aldus hun historische claim op het buitengebied op een ontoelaatbare manier te handhaven. Het is niets minder dan een harde weigering met anderen rekening te willen houden, een gebrek aan aanpassingsvermogen.
Het gevolg van het ontzeggen van een correcte planologische bestemming aan burgerbewoning is dat de betrokken bewoners daar illegaal wonen, en strikt genomen op elk moment uit hun woning kunnen worden gezet. Doordat de lokale gemeentebesturen zich voor het karretje laten spannen van de mestlobby, hebben de lokale overheden (dit speelt zeker niet enkel in Alphen-Chaam) een zeer grote groep rechteloze burgers in het buitengebied gecreëerd. Let wel: we spreken hier niet over Siberië of de binnenlanden van Afrika, maar over Nederland.
Om geen enkel misverstand te laten bestaan: met het ingediende verzoek om handhaving bij de gemeente Alphen-Chaam wil Mobilisation niemand uit het huis gezet krijgen. Wel dient dit onderwerp bovenaan de politieke agenda te komen en ook correct te worden opgelost. De enige manier daartoe is het gemeentebestuur dwingen haar eigen willekeurige optreden onder ogen te laten zien. Het verzoek om handhaving kunt u via de link hieronder downloaden. Met die brief wordt duidelijk hoe onredelijk het gemeentebestuur van Alphen-Chaam optreedt.
Download:
- Verzoek om handhaving bij B&W van Alphen-Chaam van het bestemmingsplan d.d. 9 februari 2011
Filename Filesize Date
assets/media/alphen-chaam
2011-02 verzoek handhaving 29 adressen.pdf
306.56 kB
2011-02-13
============================================================================================================================
Dat intensieve veehouderij de omwonenden vaak in ernstige problemen brengt, maken de volgende rapportages overduidelijk. De rapportages zijn illustratief voor wat op veel plaatsen in Nederland gebeurt.
http://www.radio1.nl/contents/25865-reportageserie-heibel-in-huijgevoort-5
http://www.radio1.nl/contents/25814-reportageserie-heibel-in-huijgevoort-4
http://www.radio1.nl/contents/25768-reportageserie-heibel-in-huijgervoort-3
http://www.radio1.nl/contents/25711-reportageserie-heibel-in-huijgevoort-deel-2
http://www.radio1.nl/contents/25657-reportageserie-megastallen-heibel-in-huijgevoort-deel-1
==========================================================